Amin Maalouf’un Doğudan Uzakta adlı romanında tanıdım bu kelimeyi ilk kez. İki karakterin biri radikal dinci olmuş, öteki ülkesindeki iç savaş nedeniyle yıllar evvel Fransaya göç etmiş orada Tarihçi olmuş. Karşısındaki radikal dinci karaktere -ki kendisi 20 yıl önce Che Gueveracı solcuymuş- yıllar içindeki dönüşünün nedenini tamda bu kelimeyle açıklıyor. Dün öyleydin çünkü çağın ruhu gereğiydi. Bugün böylesin çünkü çağın ruhu gereği böylesin.
“İnsanlar her çağda, kendi düşüncelerinin sonucu olduğuna inandıkları görüşler dile getirir ve duruşlar benimser, halbuki bunlar aslında ‘çağın ruhu’ndan kaynaklanır.” diyor yazar.
Cahilliğime verin bizi şekillendiren kendi düşüncelerimiz değil de çağın ruhu mu yani? 60 larda 70 lerde solcu olan bir insanın 2000 lerde aşırı muhafazakar olması çağın ruhu yada Zeitgeist kavramıyla açıklanabilir mi? Toplumlarda esen rüzgar her zaman insanları aynı yöne savuruyor olsa bu söz doğrudur. Ama ne kadar isabetli.
Yazar Lübnan üzerinden örneklemiş. Bende kendi ülkem üzerinden ve kendi görüşlerim üzerinden bu kavram hakkında düşündüm. 60 ve 70 li yıllarda Türkiye’de de sol rüzgar vardı ama ülkemde sol olduğu kadar sağ rüzgarda esiyordu. Ülkemde rüzgar hiçbir zaman tek yönlü esmedi. Her daim 3 hatta 4 koldan esti rüzgar. Dünyada zaman zaman belli akımlar ön plana çıksada -kısmen bu kavramı isabetli kılar- hiçbir zaman sadece tek akım hakim olmadı. her daim her fikir her akım karşısında başka bir fikri başka bir akımı buldu. her daim de hepsi kendince taraftar topladı. Ben zannetmiyorumki insanların hepsi fikirlerini çağın ruhuna göre şekillendirsinler. Her insan yaşadığı çevresel etkenlere göre karakter geliştirir ve bu karaktere görede fikir ve düşünceleri gelişir olgunlaşır. Ama çevresel etkenler her zaman fikir ve karakter gelişimini tek başına açıklamaz. Aynı anne babanın birbirine zıt görüşlü iki evladı nasıl olabiliyorsa aynı mahallede yıllarca beraber büyümüş iki candan dostta farklı görüşlerin taraftarı olabilir.
Bu kavramı daha iyi anlayabilmek için bilenlerle tartışmak isterdim? Konu yoruma açık
Ufukturu 
Yorum bırakın